رفتینگ، سفری به میزبانی امواج خروشان

رفتینگ، سفری به میزبانی امواج خروشان
قسمت سوم
رودخانه های ایران، بستری برای رفتینگ
رودخانه های ایران به دوازده حوزه آبریز خزر،خلیج فارس، اصفهان و سیرجان،دریاچه ارومیه، تبریز و بختگان، دریاچه نمک قم، دشت کویر،دشت لوت، جازموریان، اردستان و کرمان و یزد، هامون و صحرای قره قوم(کاراکوم) تعلق دارند و قسمت هایی از رودخانه های زاینده رود (اصفهان)، ارمند( چهار محال و بختیاری)، سفید رود (گیلان)، سزار (لرستان)، کرج(تهران)،هراز(تهران) سیروان(کردستان)، بختیاری( چهارمحال و بختیاری) و دز (خوزستان)دارای قابلیت استفاده از رفتینگ می باشند.
این رودخانه ها برای عبور، درجه سختی ای بین 2 تا 5 دارا هستند که تا درجه 4برای فعالیت توریستی مناسب است.
به قسمت هائی از رودخانه که در اثر پیچش مسیر رود، کم شدن عمق، عبور آب از روی سنگ و صخره ، به هم پیوستن دو آبراهه یا ریزش آب از ارتفاع،دارای تلاطم می شود raprid) ) می گویند.درجه سختی عبور از رودخانه ها را با تقسیم رپید ها به شش قسمت اصلی می سنجند.
در رپید کلاس اول، مسیر رودخانه باز و دارای دید کامل و جریان آرام آب است.ولی در کلاس دوم امواج نا منظم بوده و موانع و دراپ (سقوط)های کوچک وجود دارد.
در کلاس سوم؛، مسیر همچنان قابل تشخیص است ولی با سنگ های بزرگ و چرخاب های پر فشار روبرو هستیم. در کلاس چهارم، مسیر به سختی قابل تشخیص است و امواج معمولا نیاز به بازدید دارند و صخره های بزرگ علاوه بر تغییر مسیر رودخانه باعث جریان های زیر آبی قوی می شوند که مقابله با آن، ه سرعت عمل بالای قایقران ها نیاز دارد.
در رپید نوع پنجم،بررسی امواج ضروری است و دراپ ها و موانع و گرداب های عظیمی وجود دارد. در اینجا رودخانه باریک و پر شیب می شود و معمولا دسترسی به ساحل وجود ندارد.
در رپید کلاس شش مسیر کاملا نامشخص است و به دلیل وجود خطر مرگ یا جراحت شدید، معمولا در آنها قایقرانی انجام نمی شود. البته مسلم است که با کم و زیاد شدن حجم آب رود در طی سال و به همان نسبت، تغییر سرعت، عمق و جهت امواج و تداخل امواج در یکدیگرريا، درجه رپید ها تغییر می کند.
از لحاظ شکل ظاهری و نحوه تشکیل نیز رپید ها به انواع گردابی، آبکشی، ستونی ، حفره ائ ، دیواره ای ، صخره ای ، ساحلی و جوششی تقسیم می شوند که توجه به مشخصا ت هر یک از آنها در هنگام رفتینگ ضروری است.
مسابقات رفتینگ
در حال حاضر ، مسابقات رفتینگ توسط توسط فدراسیون جهانی رفتینگ(تاسیس 1997) در سه سطح و دو رده چهار و شش نفره برگزار می شود.
اولین دوره مسابقات رسمی جهان در سال 1998 در کاستاریکا بدگزار گردید.
سه نوع مسابقه رفتینگ وجود دارد:
الف)سرعت
ب) اسلالوم
ج)رودخانه ای
قایقرانی در آب های خروشان (به وسیله کایاک و کائو) مدت زیادی است که در فدراسیون قایقرانی و اسکی روی اب ایران دنبال می شود و شکل ورزشی و حرفه ای دارد. ولی سفر های گردشی رغتینگ از سال 86 در زاینده رود اصفهان آغاز شده و در حال حاضر هم اکثریت اوقات سال در بالادست رودخانه انجام می شود.
از سوی دیگر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در حال پی گیری برنامه ای با عنوان صرح ملی اکوتوریسم رود خانه ای لست که این امر، جای تشکر و قدردانی فراوان دارد لیکن به دلیل تخصصی بودن این رشته و خطرات احتمالی که می تواند برای مسافران پیش آید و همچنین نیلز به حضور راهنمایان کاملا حرفه ای ، شاید بهتر باشد سازمان میراث فرهنگی تعامل بیشتری با فدراسیون قایقرانی داشته باشد.

منبع:روزنامه اصفهان زیبا، سه شنبه 6 مرداد1388(محمد علی زاهدی)